Iedereen is wel eens bang. Bang zijn is een normale reactie op dreigend gevaar.Het kan van binnenuit komen en reëel zijn. Het kan ook bijvoorbeeld een angst zijn om te falen of in de steek gelaten te worden. Bij reëel gevaar heeft angst de belangrijke functie om ons te waarschuwen.Soms krijgen mensen angsten in situaties die niet bedreigend zijn of staat de angst niet meer in verhouding tot het werkelijke gevaar.
Angst kan overgaan in paniek.Paniek kan ook plotseling ontstaan als een plotselinge hevige schrik, waarbij men meent een bepaalde situatie niet meer onder controle te kunnen krijgen.
Angst en paniek gaan gepaard met vaak angstaanjagende lichamelijke verschijnselen zoals het hebben van hartkloppingen, het uitbreken van 'koud zweet', beven, trillen, een versnelde ademhaling. Bij meerdere onverwachte paniekaanvallen is er sprake van een paniekstoornis. Er kan angst voor paniekaanvallen ontstaan.
Soms krijgen mensen angsten in situaties die bedreigend lijken, maar het niet zijn, of waarbij de angst niet meer in verhouding staat tot het werkelijke gevaar.
Angst kan dan zó iemands leven gaan overheersen, dat die persoon belemmerd wordt bij het uitvoeren van gewone dagelijkse taken, of zelfs helemaal niets meer durft te doen. Dan spreken we van een fobie.De paniekstoornis en de fobie kunnen apart voorkomen, maar fobieën gaan nogal eens gepaard met paniekaanvallen. Sommige mensen hebben last van meerdere fobieën tegelijkertijd.
Als men een paniekaanval heeft gehad, ontstaat er soms angst voor een nieuwe paniekaanval.Deze angst is vaak zo groot, dat cliënten uit alle macht situaties of plaatsen proberen te vermijden, waarin ze eerder een aanval hebben gehad. Zowel bij de paniekstoornis als bij de fobie beseft de cliënt dat de angst die ermee gepaard gaat, niet in verhouding staat tot het reële gevaar dat men loopt en toch is men bang.

Hieronder kan je verder nog wat inleidende informatie vinden over deze aandoening
Op de volgende onderwerpen kan je klikken en dan word je automatisch naar het goede stukje gelinkt

Soorten angst
Oorzaken
Behandelen
Enkele tips

Soorten angst
Paniekstoornissen en fobieën komen veel voor.Vijf tot dertien procent van de mensen krijgt er ooit in het leven last van. Het begint meestal op jong-volwassen leeftijd.De enkelvoudige fobie, zoals angst voor bijvoorbeeld spinnen, bloed, hoogte, begint vaak al op kinderleeftijd. Andere soorten zijn agorafobie en een sociale fobie.

Paniekstoornis
De paniekstoornis wordt gekenmerkt door paniekaanvallen. Deze aanvallen treden op onwillekeurige plaatsen en op onwillekeurige momenten op. Ze kunnen overal, ook thuis en zelfs in bed, optreden. De cliënt denkt dood te gaan of gek te worden op het moment van de aanval, terwijl de angst voor zo'n aanval blijft bestaan, ook tussen de aanvallen door. De verschijnselen die kunnen optreden zijn:
lichamelijk: zweten, opvliegingen of koude rillingen, hartkloppingen, ademnood of benauwd gevoel, duizeligheid of gevoel flauw te vallen, gevoel te stikken, trillen of beven, misselijkheid of raar gevoel in de maagstreek, pijn of vreemd gevoel in de borst, doof gevoel of tintelingen in de ledematen, een wezenloos gevoel.
psychisch: angst om dood te gaan, angst om gek te worden of de controle over zichzelf te verliezen.

Agorafobie
Oorspronkelijk betekende dit woord pleinvrees, maar de betekenis die er thans aan wordt gegeven, is veel ruimer. Het betekent: vrees voor die plaatsen of situaties, waar men bang is ernstige, acute lichamelijke klachten te krijgen, zoals een hartinfarct of flauwvallen, zonder weg te kunnen komen of hulp te kunnen krijgen. Ook bij de agorafobie staat meestal de paniekaanval centraal.
De aanval gaat gepaard met zulke heftige lichamelijke verschijnselen, dat men bang is dood te gaan. De plaatsen waarop of situaties waarin men bang is zo'n aanval te krijgen, worden vermeden. Er ontstaat als het ware angst voor de angst. Het vermijden kan zulke vormen aannemen, dat men tenslotte nergens meer naartoe durft, en zeker niet meer alleen. Slechts met behulp van een partner of verwanten durft men soms nog buiten de deur te komen, omdat er dan bij klachten direct hulp aanwezig is.
Bekende voorbeelden waarbij paniekaanvallen kunnen optreden zijn: wachten in de rij voor de kassa van een supermarkt, maar ook lopen in een drukke winkelstraat, in een tunnel, de bioscoop, een restaurant of simpelweg buitenshuis zijn.

De verschijnselen die kunnen optreden bij agorafobie zijn:
lichamelijk: zweten, opvliegingen of koude rillingen, hartkloppingen, ademnood of benauwd gevoel, duizeligheid of gevoel flauw te vallen, gevoel te stikken, trillen of beven, misselijkheid of raar gevoel in de maagstreek, pijn of vreemd gevoel in de borst, doof gevoel of tintelingen in de ledematen, een wezenloos gevoel;
psychisch: angst om dood te gaan, angst om gek te worden of de controle over zichzelf te verliezen.

Sociale fobie
De sociale fobie is een soort extreme verlegenheid. Hierbij staat centraal de vrees door anderen te worden bekeken om vervolgens (kritisch) beoordeeld en veroordeeld te worden. Men is voortdurend bang flaters te slaan. Bekende voorbeelden zijn angst voor spreken in het openbaar, angst om te blozen, angst om te gaan trillen.Maar ook bestaat angst om met onbekenden in contact te komen, het woord tot iemand te richten, te telefoneren, steeds vanuit de angst iets te doen dat anderen raar zullen vinden.
De angst voor contacten met andere mensen kan zover gaan, dat men in het dagelijks leven ernstig belemmerd wordt. Als men bijvoorbeeld de telefoon niet meer durft te pakken, of men bang is bekenden tegen te komen op straat, kan dat leiden tot ernstige eenzaamheid.
Cliënten streven er voortdurend naar gevreesde situaties te vermijden.De contacten om hen heen worden dan steeds schaarser en de angst wordt steeds groter. Doordat ze niemand last bezorgen, ook dat durven ze niet, kan een sociale fobie lang duren.

Verschijnselen bij de sociale fobie kunnen zijn:
lichamelijk: blozen,trillen, spiertrekkingen, hartkloppingen, droge keel, zweten.
psychisch: angst.
Ofschoon ook hier nogal wat lichamelijke verschijnselen een rol spelen, worden die meer ervaren als passend bij de angst.
Men is meestal niet bang eraan te zullen overlijden.

Enkelvoudige fobie
Deze angste betreft een aanhoudende en onredelijke angst voor één bepaald dier, ding of één bepaalde situatie. Men wil het gevreesde object of de gevreesde situatie vermijden, iets wat meestal ook goed lukt.
Bekende voorbeelden zijn hoogtevrees, vliegangst, angst voor bepaalde dieren (zoals honden, katten, spinnen, slangen), angst voor bloed, enzovoort. Als het gevreesde object of de situatie geen onderdeel van het dagelijks leven uitmaakt, is het redelijk te vermijden, temeer omdat men weet waarvoor men bang is. Daarom kunnen veel mensen goed met een dergelijke fobie leven en vragen niet gauw hulp.
Verschijnselen bij een enkelvoudige fobie kunnen zijn:
lichamelijk: hartkloppingen,zweten, neiging om weg te lopen.
psychisch: angst.
De verschillende soorten angst worden in meer detail besproken onder het kopje ‘Soorten angst’. Klik hier om naar dit kopje te gaan.
Een gedetailleerde lijst met allerlei angstgerelateerde symptomen is te vinden onder het kopje ‘Symptomen’. Klik hier om naar dit kopje te gaan.
Angst als klacht of verschijnsel komt ook vaak voor bij andere psychiatrische ziekten, zoals depressie, schizofrenie, posttraumatische stressstoornis en dwang.

Terug naar boven

Oorzaken
Er is tot nu toe geen duidelijke oorzaak gevonden, waarom iemand een paniekstoornis of fobie krijgt. Er wordt gedacht aan een combinatie van factoren.

Biologische factoren
Er lijken aanwijzingen te zijn, dat biologische factoren het zenuwstelsel en de hersenen gevoeliger maken voor het beleven van angst. Daarnaast gaat paniek vaak gepaard met hyperventilatie. Men ademt dan snel en oppervlakkig, vaak zonder dat men het zelf in de gaten heeft. Die wijze van ademhalen kan leiden tot lichamelijke verchijnselen, zoals hartbonzen, benauwdheid, transpireren, klachten die ook bij angst voorkomen.De lichamelijke verschijnselen op zich leiden tot nieuwe angst. Die angst leidt weer tot nieuwe lichamelijke verschijnselen, enzovoort.

Psychosociale factoren
Ook zijn er aanwijzingen dat omstandigheden waarin men opgroeit een rol spelen. Sommige deskundigen denken dat angst wordt aangeleerd, anderen dat angst berust op een verkeerde denkwijze. Bijvoorbeeld: wanneer men denkt dat het maken van een fout wel tot een ramp moet leiden, geeft dat veel angst, ook al weet men dat als anderen een fout maken zo'n ramp niet gebeurt,of dat bij een paniekstoornis de lichamelijke verschijnselen zullen leiden tot doodgaan. Mensen die vaker een paniekaanval hebben gehad, weten dat ze er niet dood aan gaan en toch zijn ze er ontzettend bang voor. Weer andere deskundigen denken dat angst voortkomt uit innerlijke conflicten.
Terug naar boven


Behandelen
De paniekstoornis en de fobie zijn goed te behandelen met een combinatie van psychotherapie en medicijnen.
Voor sommige mensen is psychotherapie alleen voldoende, anderen hebben medicijnen nodig met daarnaast psychotherapie.

Psychotherapie
Psychotherapie is een behandeling via gesprekken met een deskundige: een psycholoog/psychotherapeut of een psychiater.
Niet alleen wordt op systematische wijze gesproken over de klachten, maar ook wordt samen met de patiënt een oefenprogramma gemaakt, gericht op het leren beheersen van paniek.

Behandeling met medicijnen
Angstbestrijdende antidepressiva kunnen heel goed helpen tegen de paniek en de angst. Een probleem daarbij is dat het twee tot vier weken duurt voor de hoofdbewerking, bestrijden van angst en paniek, begint. Er kunnen wel direct bijwerkingen ontstaan, zoals duizeligheid en hartkloppingen, die de angst weer doen toenemen. Andere bijwerkingen kunnen zijn: droge mond, wazig zien, sufheid, slaperigheid, moeite hebben met ontlasting of urineren, misselijkheid en vermindering van de sexuele gevoelens. Deze bijwerkingen treden lang niet altijd op en verschillen per middel. Een nadeel is dat, hoe goed de medicijnen ook helpen, bij stoppen ervan de angst en paniek meestal terugkomen.

Kalmerings- (anti-angstmiddelen) en/of slaapmiddelen kunnen worden gebruikt ter kortdurende ondersteuning van de behandeling, omdat deze middelen wèl direct werkzaam zijn. Het nadeel van deze middelen is dat men er, bij langer gebruik, steeds meer van nodig heeft om eenzelfde effect te kunnen bereiken.

Onder het kopje ‘Medicatie’ lees je meer over verschillende soorten medicatie. Klik hier om naar dit kopje te gaan.
Terug naar boven


Enkele tips
Indien je merkt dat je uit angst dingen gaat vermijden, probeer er dan niet aan toe te geven. Probeer de angst de baas te blijven door het gevreesde te ervaren.
Toegeven aan angst betekent dat de angst groter wordt.
Angst is niet iets om je voor te schamen, veel mensen hebben er last van. Erover praten met anderen kan al helpen.
Indien het je niet lukt, of alleen of met behulp van vertrouwde personen, de angst te doorbreken, zoek dan professionele hulp.
Hoe langer de angst blijft bestaan, hoe lastiger het wordt er vanaf te komen.

Meer specifieke tips zijn te vinden onder het kopje ‘Tips’. Klik hier om naar dit kopje te gaan.

Terug naar boven



©copyright juni 2010